close
تبلیغات در اینترنت
با دانش آموزان
loading...

آموزش زبان و ادب پارسی

با دانش آموزان

سخن آغازین

محسن آصفی بازدید : 293 چهارشنبه 06 اسفند 1393 نظرات ()

دانش‌آموز گرامی و همکار ارجمند به درگاه ما خوش آمدید! هدف این وبسایت بیان مطالب ادبی مربوط به دبیرستان (دوره اول) به ساده‌ترین شکل و کوتاه‌ترین بیان است. در این راه از مطالب کتاب درسی و دیگر مطالب آسان‌ساز استفاده می‌شود.

تاریخ ادبیّات نهم در یک نگاه

محسن آصفی بازدید : 335 جمعه 12 شهريور 1395 نظرات ()

مقدّمه و فصل 1

 

  • سنایی غزنوی : حدیقه الحدیقه ، سیرالعِباد الی المَعاد ، کارنامۀ بلخ

  • فردوسی : شاهنامه

  • سعدی: کلّیات سعدی (شامل گلستان ، بوستان و دیوان اشعار)

  • محمّد بن منوّر : اسرار التوحید

  • محمّد غزّالی : کیمیای سعادت ، نصیحه الملوک

  • علی اسفندیاری (نیما یوشیج یا پدر شعر نو) : افسانه ، ای شب )

فصل 2

  • نظامی گنجه‌ای : مخزن الاسرار ، لیلی ومجنون ، خسرو وشیرین ، هفت پیکر ، اسکندرنامه (ملخ ها)

  • پروین اعتصامی: دیوان شعر

  • سعدالدّین وَراوینی : مرزبان نامه

  • جلال الدّین محمّد (مولوی یا مولانا) : مثنوی معنوی ، دیوان شمس

  • هلن کِلِر: سه روز برای دیدن

فصل 3

 

  • محمّد تقی بهار : سبک شناسی ، تاریخ احزاب سیاسی

  • عنصرالمعالی : قابوس نامه

  • خواجه نصیرالدّین توسی : اخلاق ناصری

  • نظامی عروضی: چهار مقاله

  • بهاءالدّین خُرّمشاهی: حافظ نامه

  • حافظ: دیوان اشعار

فصل 4

  • سعدی: کلّیات سعدی (شامل گلستان ، بوستان و دیوان اشعار)

  • ابوریحان بیرونی : آثارالباقیه ، تحقیق مالِلهند ، التفهیم

  • محمّد دِهریزی : کودکی از جنس نارنجک

  • جامی: بهارستان ، هفت اورنگ

  • عطار نیشابوری: تذکره الاُولیا ، مَنطق ا لطّیر

فصل 5

 

  • سنایی غزنوی : حدیقه الحدیقه ، سیرالعِباد الی المَعاد ، کارنامۀ بلخ

  • مجد خوافی: روضۀ خُلد

  • قیصر امین پور: تنفس صبح ، مثل چشمه مثل رود ، به قول پرستو

  • محمودشبستری: کلشن راز

  • مُفَضّل ابن عمر الکوفی : توحید مُفضّل

فصل 7 و نیایش

  • ویکتور هوگو : بینوایان ، کلیسای نُتردام پاریس ، کارگران دریا

  • آنتوان دو سَنت اگزوپری : شازده کوچولو

  • رابرت فیشر: داستان هایی برای فکر کردن

  • سعدی: کلّیات سعدی (شامل گلستان ، بوستان و دیوان اشعار)

  • علی شریعتی: کویر ، فاطمه فاطمه است ، اسلام شناسی

+

دانش‌های زبانی و ادبی فارسی نهم (از درس1 تا پایان درس9)

محسن آصفی بازدید : 24712 چهارشنبه 11 شهريور 1394 نظرات ()

درس1

                                       ادبیات ،  زبان هنری  

پیش تر دانستیم که اگر بخواهیم تنها  مقصود خود را بیان کنیم از " زبان " استفاده می کنیم ؛ ولی  هر گاه بخواهیم مقصود  خود را زیباتر بیان کنیم از ادبیّات بهره می گیریم. به همین دلیل ادبیّات را زبان هنری یا زبان برتر می نامند. در  ادبیّات برای ایجاد زیبایی  از آرایه‌ها استفاده می‌کنند.

آرایه های ادبی :  تشبیه ، تشخیص (جان بخشی ) ، تلمیح ، تضاد ، تکرار ، مراعات نظیر(شبکۀ معنایی) ، واج‌آرایی ، مبالغه ، کنایه  ، جناس (با رمز موم کج)

تشبیه آن است که کسی یا چیزی را به کسی یا چیزی دیگر مانند کنیم ؛ مثال : تنش چون بید لرزان است .

جان بخشی آن است در عالَم خیال ، عناصر طبیعت یا اشیا یا جانوران مانند انسان‌ها رفتار کنند ؛ مثال : تا نگرید ابر کی خندد چمن؟

مراعات نظیر آن است که در یک نوشته ( شعر یا نثر ) کلماتی آورده شود که از جهتی با هم مناسبت داشته باشند ، مثال :

    جهان چون چشم و گوش و خال و ابروست  /  که هر چیزی به جای خویش نیکوست

درس2

                                  انواع صفت  و  مضافٌ‌ الیه   

 کلمه هایی مانند  این ، آن ، همین و  همان  وقتی قبل از اسم بیایند ، صفت اشاره هستند؛ مثال :  این  مر د  –    همان  کتاب                             

 عددی که همراه  اسم بیاید ، صفت شمارشی است  ؛ مثال  :  چهار  مدرسه   -   ششمین کلاس

دانش‌های زبانی و ادبی فارسی نهم (از درس 10 تا پایان)

محسن آصفی بازدید : 5540 جمعه 06 شهريور 1394 نظرات ()

 درس 10

                                                  تلمیح

تلمیح آن است که شاعر یا نویسنده ای به آیه ، حدیث ، داستان ، یا یک رویدادتاریخی اشاره کند ، مانند مصراع  "بر کمانش تیر آرش را نمی‌دیدند "که به داستان آرش کمانگیر اشاره می کند.

درس  11

                               ماضی استمراری  ،  ماضی مستمر  

ماضی استمراری از کاری خبر می دهد که در گذشته انجام یافته و تکرار شده است ؛ مانند: می‌نوشتم  ، می‌رفت ، می‌خوردید

طرز ساخت ماضی استمراری: می +  ماضی ساده  

ماضی مستمر (جاری) از جریان داشتن عملی در گذشته ، همراه کاری دیگر خبر می‌دهد ؛ مانند: داشتم می‌نوشتم ، داشت می‌رفت ، داشتید می‌خوردید

 

طرز ساخت ماضی مستمر:  داشت + شناسه + ماضی استمراری                                               

دانش های زبانی و ادبی فارسی هشتم (ازدرس 1 تا 8)

محسن آصفی بازدید : 17774 جمعه 30 آبان 1393 نظرات ()

درس 1

نظم و نثر – نوشتۀ زبانی و نوشتۀ ادبی  

نظم و نثر:  نوشته‌ای که به شعر باشد ، نظم نامیده می شود و نوشتۀ غیر شعر را نثر می‌نامند.

نوشتۀ زبانی: هرگاه بخواهیم فقط مقصود خود را بیان کنیم ، شیوۀ بیان ما زبانی است ؛ مثال : خورشید در  صبح  طلوع می کند.  

نوشتۀ ادبی: هرگاه بخواهیم مفصود خود را زیباتر و تأثیر گذارتر بیان کنیم ، شیوۀ بیان ما ادبی است ؛ مثال : صبحگاهان خورشید به جهرۀ شهر لبخند می زند .

 

درس2

ارکان تشبیه  

تشبیه آن است که چیزی را از لحاظ داشتن صفتی به چیز دیگری مانند کنیم . هر تشبیه چهار رکن دارد ، رکن اوّل) مشبّه )کلمه ای است که آن را تشبیه می کنیم . رکن دوم(مشبّه‌به) کلمه ای است که رکن اوّل را به آن تشبیه می کنیم . رکن سوم(وجه شبه) شباهت رکن اوّل ودوم است ومعمولاً حذف می شود.رکن .چهارم(ادات تشبیه) کلماتی است که تشبیه را برقرار می سازد ( مانندِ ، مثلِ ، چون ، هم چون ، به سانِ و. . . )گاهی رکن چهارم هم حذف می شود.

دانش های زبانی و ادبی فارسی هشتم (ازدرس 9 تا پایان)

محسن آصفی بازدید : 13777 پنجشنبه 29 آبان 1393 نظرات ()

درس 9

صفت بیانی   

هرگاه بخواهیم برای اسمی توضیحی بیاوریم ؛ مثلاً رنگ ، اندازه ، جنس و  .  .  . آن را بیان کنیم بعد از نقش‌نمای اضافه (کسره) از صفت بیانی استفاده می‌کنیم ، در این صورت یک گروه  اسمی شامل هسته  و صفت بیانی خواهیم داشت. درنمونه‌های زیر برای قلم(هسته) چند صفت بیانی آورده‌ایم . واژه های بعد از قلم،صفت بیانی هستند:          قلمِ  آبی  -  قلمِ  بزرگ  -  قلمِ  چوبی  -  قلمِ  خوب  -  قلمِ  زیبا  -  قلمِ  شکسته

صفت بیانی  معمولاً وابستۀ پسین است ؛یعنی بعد از هسته آورده می‌شود. 

توضیح 1 : به گروه اسمی شامل هسته  و صفت ، ترکیب وصفی می‌گویند.

توضیح 2 : اگر پس از هسته و نقش‌نمای اضافه ، کلمه‌ای غیر صفت بیانی (اسم یاضمیر) بیاوریم، به آن کلمه مُضاف‌ الیه می‌گویند. در این حال، مجموع هسته و مضاف‌الیه را ترکیب اضافی می‌گویند؛

مثال: قلمِ  معلم    ( در این مثال‌  قلم «هسته»  ، معلّم  «مضافٌ‌الیه»   و مجموع دو کلمۀ « قلمِ معلّم» ،  ترکیب اضافی است. ) 

 درس 10

جناس

جناس آن است که نویسنده یا شاعر ، کلماتی را بیاورد که دارای چند حرف هم جنس باشند، جناس انواعی دارد:

   الف – جناس تام:تمام حروف و حركات دو كلمه مانند یکدیگر است ، امّا معنی آن‌ها متفاوت .

        مثال : بهرام که گور می‌گرفتی همه عمر             دیدی که چگونه گور بهرام گرفت

    ب - جناس ناقص حرکتی:دو کلمه فقط در حرکت‌ها با هم فرق دارند

        مثال: مَلِک را همین مُلک پیرایه بس/ که راضی نگردد به آزار کس

    پ –جنا‌س ناقص اختلافی : دو کلمه فقط در یک حرف با هم فرق دارند

        مثال : ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت/ بنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت

    ت -جناس ناقص افزایشی : یکی از کلمه‌ها یک حرف بیشتر دارد

        مثال : ای نام تو بهترین سرآغاز / بی نام تو نامه کی کنم باز

نمونه سؤالات فارسی هفتم

محسن آصفی بازدید : 604 پنجشنبه 07 فروردين 1393 نظرات ()

1-   معنی کلمات مشخص شده را بنویسید. ( 2 نمره )

الف) محمّد تقی شیفتۀ  طبیعت بود .  

ب ) پیامبر در تنهایی سیمایی  محزون و متفکّر داشت .  

پ ) چمران در میان مردم بسیار محبوب بود .  

ت )  ما باید نیروی جوانی  و شادابی خود را با تفکّر و  بصیرت همراه کنیم .

ث ) خداوند « نمی توانم » را  قرین  رحمت  خود کند .

ج ) چمران کمی مکث کرد .

چ ) شاپرک بعضی شب ها با آدم آهنی نجوا می‌کرد.

ح ) صدها عالم طبیعی و مورّخ و ادیب در فرهنگ اسلامی پرورش یافتند.

2-  مفرد کلمات زیر را بنویسید . ( 0/5 نمره )

افراد (           )        معانی (           )        

3- متضاد کلمات زیر را بنریسید. ( 0/5 نمره )

         سؤال (            )                    استقلال (           )

دانش های زبانی و ادبی فارسی هفتم (از درس 12 تا پایان)

محسن آصفی بازدید : 8769 پنجشنبه 10 بهمن 1392 نظرات ()

درس 12

                                               ضمیر                 

 ضمیر واژه ای است که معمولاً به جای اسم می نشیند.

 ضمیر ها یاگسسته (جدا ) هستند یا پیوسته (چسبیده به کلمة قبلی )

ضمیر های گسسته  : من ، تو ، او ، ما ، شما ، ایشان

ضمیر های پیوسته  : -َ م –َ ت  –َ ش –ِ مان –ِ تان –ِ شان

اسمی که ضمیر به جای آن آمده است ، مرجع آن ضمیر است ؛ مثال:مریم دانش آموز پرتلاشی است ، دوستانش  آیندۀ خوبی را برای او پیش بینی می کنند.

در مثال بالا دو ضمیر «  َش » و « او » به جای مریم نشسته اند ، پس مریم مرجع هر دو آن هاست.

 

درس 13

 

                                   بن مضارع - شناسه                       

 

به این فعل ها توجّه کنید: می نویسم ، می نویسی ، می نویسد ، می نویسیم ، می نویسید ، می نویسند 

به هر یک از این فعل ها «ساخت» یا «صیغه» می گویند.زمان همۀ این ساخت ها حال یا مضارع است. 

اگر «می»  را کنار بگذاریم ، در هر ساخت دو جزء داریم :                              

دانش های زبانی و ادبی فارسی هفتم (از درس 7 تا 11)

محسن آصفی بازدید : 2697 یکشنبه 24 آذر 1392 نظرات ()

درس 7

                                                 متمّم   

نشانه‌ها‌ی متمّم : (حروف اضافه) به با بی  بر بدون جز برای  /  در از تا  چون  الی  الّا  سوای  و...

متمّم : یک یاچند کلمه که پس از نشانۀ متمّم  آورده شود ، متمّم نامیده می شود ؛   مثال:

مردان  بزرگی   در     ایران  زیسته‌اند. بهرام از  بازار بزرگ قدس ، پیراهنی خرید. در این نمونه ها کلمات مشخّص شده متمّم هستند .                             

                                   جابه جایی کلمات در جمله

فارسی زبانان وقتی به طور طبیعی سخن می گویند معمولاً نهاد را در اوّل و فعل را در آخر جمله می آورند. بقیه اجزای جمله (مانند مفعول، مسند و ...) در وسط بین نهاد و فعل آورده می شود امّا در شعر ونثرادبی گاهی این ترتیب به هم می خورد که البتّه این جابه جایی برزیبایی سخن می افزاید ؛ . مثال ((شدش گیتی به پیش چشم تاریک )) که فعل در اوّل جمله آمده است و در اصل بدین گونه بوده است : گیتی پیش چشم او تاریک شد.

تاریخ ادبیّات هفتم در یک نگاه

محسن آصفی بازدید : 735 جمعه 22 آذر 1392 نظرات ()

مقدّمه و فصل 1

 

  • نظامی گنجه‌ای : مخزن الاسرار ، لیلی ومجنون ، خسرو وشیرین ، هفت پیکر ، اسکندرنامه (ملخ ها)

  • خواجه عبدالله انصاری: مناجات نامه ، الهی نامه

  • شیخ محمود شبستری: مثنوی گلشن راز

  • قیصرامین پور: تنفس صبح ، مثل چشمه مثل رود ، به قول پرستو

  • سعدی شیرازی: گلستان ، بوستان ، دیوان اشعار

  • علی شریعتی: کویر ، فاطمه فاطمه است ، اسلام شناسی

فصل 2

  • جلال الدّین محمّد (مولوی یا مولانا) : مثنوی معنوی ، دیوان شمس

فصل 3

 

  • نادر ابراهیمی: خانه ای برای شب ، زندگی امام خمینی

  • پروین اعتصامی: دیوان شعر

  • عبّاس اقبال آشتیانی: تاریخ مغول ، وزراء سلاجقه

  • هوشنگ مرادی کرمانی: قصّه های مجید

فصل 4

  • جلال الدّین محمّد (مولوی یا مولانا) : مثنوی معنوی ، دیوان شمس

  • علی اسفندیاری (نیما یوشیج یا پدر شعر نو) : افسانه ، ای شب )

  • ملک الشّعرای بهار: سبک شناسی

فصل 5

 

  • عطارنیشابوری: تذکره الاُولیا ، مَنطق ا لطّیر

  • مرتضی مطهّری: خدمات متقابل اسلام وایران ، داستان راستان

  • فردوسی: شاهنامه

  • جامی: بهارستان ، نَفَحات ا لاُ نس ، هفت اورنگ

  • غلامعلی حداد عادل: فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی

فصل 7 و نیایش

  • ویتاتوژیلینسکای: ملخ شجاع

  • کلیک مورمان: نغمۀ عشق

  • خواجوی کرمانی: کمال نامه ، گوهر نامه ، گل و نوروز

 

 

 

آرایه های ادبی دوره اول متوسطه ( با رمز پنج ت + موم کج )

محسن آصفی بازدید : 4622 چهارشنبه 17 آبان 1391 نظرات ()

           1- تشبیه                           

تشبیه آن است که کسی یا چیزی را از لحاظ داشتن صفتی به کسی یا چیزی دیگر مانند کنیم ، هر تشبیه چهار رکن دارد :

رکن اوّل کلمه ای است که آن را تشبیه می کنیم ( مشبّه ) .

رکن دوم کلمه ای است که رکن اوّل را به آن تشبیه می کنیم. ( مشبّهٌ به)

رکن سوم شباهت رکن اوّل و دوم است و معمولاً حذف می شود.( وجه شبه )

رکن چهارم کلماتی است که تشبیه را برقرار می سازد ؛ از قبیل: مانندِ ، مثلِ ، چون ، هم چون ، به سانِ و . . . ( ادات تشبیه )

گاهی رکن چهارم هم حذف می شود  .

مثال : پیراهن او   مثل   برف   سفید  است .    ←    تشبیه کامل                 

             1          4      2       3                                                                  

دانش های زبانی و ادبی فارسی هفتم (از درس 1 تا پایان درس6)

محسن آصفی بازدید : 12261 شنبه 12 فروردين 1391 نظرات ()

درس 1

                                               جمله

یک یا چند کلمه که پیامی داشته  باشد یعنی دارای معنی کامل باشد جمله نام دارد مانند : ایران کشور بزرگی است.                                                  

درس 2

جمله ی خبری :این جمله ها خبری را بیان می کنند ؛ مانند :هوا کم کم سرد می شود. 

جمله ی پرسشی : این جمله هاپرسشی را مطرح می کنند؛ مانند : صالح کجاست؟ 

 جمله ی امری : :این جمله ها انجام کاری را درخواست می کنند ؛ مانند : شهیدان را یاد کنید. 

جمله ی عاطفی : این جمله ها احساس ما را نشان می دهند.(احساس تعجب ، خشم ، افسوس ،ترس و . . . )؛ مانند: عجب مدرسه ی خوبی ! 

                                         کلمات هم خانواده                            

 هم خانواده به کلماتی می گویند که سه حرف آن مشترک است، این واژه ها از عربی به فارسی وارد شده اند .این سه حرف مشترک ،حروف اصلی یا ریشه ی آن هاست

؛مثال:  عالِم (دارنده ی دانش) معلّم (آموزنده ی دانش ) تعلیم (آموختن دانش)علم (دانش) همین طور که مشاهده می کنید ، کلمات هم خانواده با هم ارتباط معنایی دارند.  

تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
Profile Pic
ما قصۀ سکندر و دارا نخوانده‌ایم
از ما بجز حکایت مهر و وفا مپرس
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 18
  • کل نظرات : 82
  • افراد آنلاین : 2
  • تعداد اعضا : 599
  • آی پی امروز : 4
  • آی پی دیروز : 53
  • بازدید امروز : 17
  • باردید دیروز : 77
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 38
  • بازدید هفته : 407
  • بازدید ماه : 2,639
  • بازدید سال : 8,417
  • بازدید کلی : 219,291